SEPSIS VA SEPTIK SHOKDA INTENSIV TERAPIYANING ZAMONAVIY TAMOYILLARI: ERTA DIAGNOSTIKA, GEMODINAMIK STABILIZATSIYA VA ORGAN DISFUNKSIYASINING OLDINI OLISH
Résumé fourni par la source
Sepsis va septik shok infeksiyaga organizmning nazoratsiz javobi natijasida rivojlanadigan, qisqa vaqt ichida hayotiy muhim organlar faoliyatining buzilishiga olib keluvchi og‘ir klinik holatlardan biridir. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, 2020-yilda dunyo miqyosida 48,9 mln sepsis holati va 11 mln sepsis bilan bog‘liq o‘lim qayd etilgan bo‘lib, ushbu ko‘rsatkich global o‘limlarning qariyb beshdan bir qismini tashkil etgan. Mazkur maqolaning maqsadi sepsis va septik shokda erta diagnostika, gemodinamik stabilizatsiya hamda organ disfunksiyasining oldini olishga qaratilgan zamonaviy intensiv terapiya tamoyillarini ilmiy manbalar asosida tahlil qilishdan iborat. Tahlilda klinik baholash, arterial bosim va perfuziya ko‘rsatkichlari, laktat darajasi, mikrobiologik tekshiruvlar, suyuqlik terapiyasi va vazopressor preparatlardan foydalanishning klinik ahamiyati ko‘rib chiqildi. Zamonaviy xalqaro tavsiyalar sepsisni imkon qadar erta aniqlash va infeksiya ehtimoli yuqori bo‘lgan bemorlarda antimikrob davolashni kechiktirmaslikni muhim strategiya sifatida belgilaydi. Septik shokda esa gemodinamik boshqaruvning asosiy maqsadi to‘qimalar perfuziyasini tiklash va organ yetishmovchiligining chuqurlashishini cheklashdan iborat bo‘lib, vazopressor talab qilinadigan bemorlarda dastlabki o‘rtacha arterial bosimni 65 mm simob ustuni atrofida ushlab turish tavsiya etiladi. Tahlil natijalari sepsisni davolashda yagona terapevtik chora emas, balki erta aniqlash, infeksiya manbasini nazorat qilish, oqilona antimikrob terapiya, individual gemodinamik resussitatsiya va organ funksiyalarini uzluksiz monitoring qilishdan iborat kompleks yondashuv klinik natijalarni yaxshilashning asosiy sharti ekanligini ko‘rsatadi.