Yapay Zekâ Veri Merkezlerinde Su Tüketimi ve Sürdürülebilirlik: Bibliyometrik Analiz

Résumé fourni par la source

Yapay zekâ (YZ), dijitalleşmeyi hızlandırarak veri odaklı inovasyonu güçlendirmiş; ancak çevresel sürdürülebilirlik tartışmalarında sıklıkla göz ardı edilen enerji ve su tüketimi gibi dışsallıkları gündeme getirmiştir. Özellikle son on yılda hızla yaygınlaşan YZ teknolojileri, veri merkezlerinin yüksek enerji ihtiyacı, yoğun su kullanımı ve fosil yakıt bağımlılığı yoluyla doğal kaynaklar üzerinde önemli baskılar oluşturmakta ve sürdürülebilirliği tehdit etmektedir. Bu çalışma, YZ veri merkezlerinde su tüketimi ve enerji kullanımına bağlı çevresel etkileri bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Veriler, 2015–2026 yılları arasında Web of Science ve Scopus veri tabanlarından elde edilmiştir. Tarama sonucunda belirlenen 198 kayıttan, konu dışı ve tekrar eden çalışmalar çıkarılarak 51 makale analiz kapsamına alınmıştır. Bulgular, alanın yeni ve hızlı büyüyen bir araştırma alanı olduğunu göstermektedir; yayınların %86’sı 2025–2026 yıllarında gerçekleştirilmiştir. En fazla yayın yapan ülke Çin olup, öne çıkan anahtar kelimeler “veri merkezi”, “yapay zekâ”, “enerji verimliliği” ve “sürdürülebilirlik “dir. Sonuç olarak, YZ veri merkezlerinin özellikle su tüketimi açısından önemli çevresel riskler barındırdığı, ancak literatürde suyun doğrudan ve dolaylı kullanımına ilişkin çalışmaların sınırlı olduğu; araştırmaların daha çok enerji tüketimi ve sürdürülebilirlik ekseninde yoğunlaştığı görülmüştür.

Ce résumé expose les affirmations des auteurs. BNTIC ne l’interprète pas comme une validation indépendante des résultats.