„Mansal er þungt orð“ Kórannám til þekkingar, frelsis og valda í Gíneu-Bissá
Résumé fourni par la source
Þessi doktorsritgerð í mannfræði fjallar um Fulbe drengi frá Gíneu-Bissá sem eru sendir í kóranskóla í Senegal. Um er að ræða umdeilda venju sem hefur víða verið stimpluð sem mansal barna vegna þess að drengirnir betla á götum úti sem hluta af kórannámi sínu. Yfirgrípandi rannsóknarspurning snýr að því hvers vegna heimamenn telji að hugtakið „mansal“ í þessu samhengi sé „þungt orð“ og hvernig þeir bregðast við alþjóðlegum aðgerðum til að hefta för drengjanna til Senegal, banna betl og senda þá aftur heim til Gíneu-Bissá. Aðgerðrirnar eru umdeildar og stangast á við trúar- og menningarlegar hefðir og félagslegar aðstæður þar sem drengirnir búa. Rannsóknin byggir á langtíma vettvangsrannsókn að hætti mannfræðinnar sem fram fór á árunum 2009 til 2020, þar sem notast var við þátttökuathuganir, viðtöl og rýnihópa. Þátttakendur voru trúarlegir leiðtogar og kennarar (cerembe) sem hafa verið sakaðir um mansal, kóranskóladrengir (almube) sem flokkaðir eru sem fórnarlömb mansals, foreldrar þeirra og annað heimafólk. Niðurstöðurnar storka ríkjandi frásögnum frjálsra félagasamtaka og alþjóðastofnana um að sárafátækt og vanþekking séu meginástæður þess að foreldrar sendi syni sína í kórannám til Senegal. Andstætt slíkum hugmyndum þá sýnir rannsóknin að fjölskyldur, sérstaklega meðal Fulbe Djiahabe sem eru afkomendur þræla, velja trúarlega menntun sem leið til félagslegs hreyfanleika, valda og frelsis. Rannsóknin sýnir hvernig trúarleg þekking eykur táknrænt vald trúarleiðtoganna og gerir jaðarsettum hópum kleift að bæta virðingarstöðu sína og vinna gegn fordómum. Doktorsritgerðin kallar eftir afnýlenduvæðingu aðgerða gegn meintu mansali barna og sýnir hvernig þær bæti ekki stöðu drengjanna, nema að síður sé. Aðgerðirnar taka ekki tillit til menningarbundinna hugmynda, t.d. um betl sem gagnkvæma athöfn og hugtaksins merkingarbær þjáning, sem er þjáning sem leiðir til jákvæðrar niðurstöðu. Rannsóknin sýnir að heimsending drengjanna til Gíneu-Bissá leiðir til ringulreiðar, stimplunar og átaka í samfélagi þeirra. Samtímis þjónar heimsendingin mörgum, stundum andstæðum, hagsmunum. Frjáls félagasamtök tryggja áframhaldandi fjármögnun sína, ekki síst þegar þau snúa sama hópi drengja aftur og aftur til heimalandsins. Þá hafa fjölskyldur drengjanna og kóranskólakennarar byrjað að nýta sér hana sem ókeypis far heim fyrir drengina áður en árstíðabundnir annatímar byrja, en þeir snúa svo aftur til Senegal að þeim loknum. Fræðilegi rammi ritgerðarinnar sameinar kenningar Quijano um nýlenduvæðingu valds og þekkingar, kenningu Foucault um tengsl valds og þekkingar og hugmyndum Bourdieu um táknrænt vald. Þessi samruni fræðilegra sjónarhorna varpar ljósi á hvernig alþjóðleg og staðbundin valdakerfi, þekkingarsköpun og andstaða eru að verki samtímis, og opinberar hvernig alþjóðleg barnavernd einkennist af nýlenduhugarfari sem heimamenn mæta með andstöðu. Rannsóknin dregur fram misræmi á milli alþjóðlegra aðgerða gegn mansali, byggðar á vestrænum, lagalegum og siðferðilegum viðmiðum lituðum af nýlenduhugsun, sem leiða til glæpavæðingar hefða og samfélaga, og staðbundinna sjónarmiða um hvað teljist vera virðingarvert uppeldi barna. Doktorsritgerðin er framlag til mannfræði og umræðu um alþjóðlega stefnumótun og varpar ljósi á takmarkanir algildra inngripa og lagalegra aðgerða til að bæta aðstæður barna sem búa við erfiðar aðstæður. Hún hvetur til aðgerða sem taka mið af aðstæðum, vinnu gegn kerfislægum ójöfnuði, og stuðningi við staðbundna valkosti til menntunar. Forsenda árangurs er að umgangast trúarleiðtoga, foreldra og annað heimafólk af virðingu. Rannsóknin er ákall um afnýlenduvæðingu alþjóðlegrar barnaverndar og hvetur fræðimenn og fagfólk til að viðurkenna fjölbreytileika bernskunnar og óskir foreldra um fjölþætta menntun fyrir börn sín á sama tíma og velferð þeirra er tryggð.
Ce résumé expose les affirmations des auteurs. BNTIC ne l’interprète pas comme une validation indépendante des résultats.