Help een burgerinitiatief! De faciliterende ambtenaar: werkboek met informatie, suggesties en tips voor gemeenteambtenaren die te maken hebben met initiatieven van burgers
Le résumé fourni par la source
project naar verankering…Het voorwoord van het boek Help! een burgerinitiatief uit 2007 luidde: Het barst van de mooie initiatieven!Dat boek heb ik samen met anderen geschreven om lokale ambtenaren aan het denken te zetten, om ze te prikkelen om meer te gaan doen met initiatieven van mensen.'Een verplicht boek op het toilet van elke gemeenteambtenaar' volgens een recensie van VNG-magazine.Drie jaar later zie ik veel gemeenten experimenteren met projecten gericht op initiatieven.Het lijkt wel of de gemeente de burgers met initiatieven heeft (her)ontdekt.In 2009 hebben we een waaier Help een burgerinitiatief!(let op: het uitroepteken is verplaatst) gemaakt met meer dan 30 praktijkvoorbeelden om van te leren.Allemaal projecten van gemeenten om initiatieven van bewoners uit te lokken en te ondersteunen: bewonersbudgetten, initiatievenmakelaars, ideeënloketten, prijsvragen en veel meer.Mooie voorbeelden, maar meestal blijft het beperkt tot kleine, tijdelijke projecten van een goedwillende ambtenaar of vooruitstrevende wethouder.De meeste projecten zijn niet breed ingebed of geborgd binnen de organisatie, ze zijn geen onderdeel van een structurele aanpak en komen niet voort uit een bestuurlijke visie op burgerinitiatieven.En dat is volgens mij de uitdaging voor de komende jaren: van (leuke) losse projecten naar een vanzelfsprekende manier van werken voor de hele gemeente!En daarbij kan dit werkboek een bijdrage leveren.Maar dat betekent nogal wat; het vraagt om een fundamenteel veranderproces voor de hele gemeente: bestuurders, politici/raadsleden, ambtenaren, bewoners en partners.Zo'n veranderproces gaat verder dan een participatienota of visiestuk over burgerinitiatieven.Het raakt zowel de visie, de structuur, de instrumenten, de cultuur en de mensen van de gemeente:-Is er een door de bestuurlijke en ambtelijke top gedragen brede visie geformuleerd over de manier waarop de gemeente omgaat met ideeën en initiatieven van bewoners? Voorwoord-Heeft de gemeente een (duurzame) participatiestructuur of -aanpak die zich niet beperkt tot de afdeling communicatie maar ingebed is in alle beleidssectoren?Vergelijkbaar met het concept zelfsturing in Peel & Maas of het wijk-en dorpsgericht werken in Hoogeveen.-Is de visie geoperationaliseerd in instrumenten en systemen binnen de gemeente?Is werken met burgerinitiatieven geïntegreerd in het beleidsproces, in werkprocessen, het kwaliteitsbeleid, hrm-beleid en de P&C-cyclus? -Is er ook aandacht voor een open cultuur, een faciliterende houding en gedragsverandering van mensen binnen de gemeente, met de nadruk op loslaten en vertrouwen in burgers..? Allemaal relevante elementen waaraan in dit werkboek aandacht wordt besteed.Wij geven handvatten voor zo'n complex veranderproces, maar een stappenplan of blauwdruk hebben we niet.Dat bestaat ook niet, elke gemeente is weer anders en een veranderproces verloopt altijd dynamisch.Het is vooral de kunst om in te spelen op de energie en kansen in je eigen gemeente.Daarbij heb je misschien nog het meest aan een aantal 'open deuren' zoals: haal de energie van buiten naar binnen, kleine successen zeggen meer dan grote woorden, het lukt alleen met een lange adem, met politieke/maatschappelijke urgentie, met commitment aan de top, en door niet teveel te praten maar vooral te doen, te ervaren!Aan de slag dus, daarom is dit ook een werkboek.En practice what you preach!Let ook op je eigen gedrag als ambtenaar, als initiatievenmakelaar of als trekker ('change agent) van zo'n veranderproces.Want dit werkboek geeft vooral tips voor de faciliterende ambtenaar.Een ambtenaar die mensen met goede plannen en initiatieven niet negeert, niet van het kastje naar de muur stuurt, niet maar ook niet doodknuffelt, niet overneemt.Iemand die tussen twee werelden in zit, die een brug vormt tussen de wereld van de initiatiefnemer en de wereld van de gemeentelijke bureaucratie en andere semi-overheidsinstellingen.Ben jij een faciliterende ambtenaar of wil je dat graag worden?Lees dan de tips en suggesties in dit werkboek!
Ce résumé expose les affirmations des auteurs. BNTIC ne l’interprète pas comme une validation indépendante des résultats.